فصل ۱: شرایط عمومی بیمه بیکاری

فصل ۱: شرایط عمومی بیمه بیکاری


بیمه بیکاری چیست؟

به استناد ماده ۳ قانون بیمه بیکاری، بیمه بیکاری به عنوان یکی از حمایت های تامین اجتماعی است و سازمان تامین اجتماعی مکلف است با دریافت حق بیمه مقرر، به بیمه شدگانی که طبق مقررات این قانون بیکار می شوند مقرری بیمه بیکاری پرداخت نماید.


بیکار از نظر قانون بیمه بیکاری چه کسی است؟

برابر ماده ۲ قانون بیمه بیکاری، بیار از نظر این قانون بیمه شده ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و اماده به کار باشد و یا قرارداد وی به اتمام رسیده و کارفرما از تمدید ان امتناع می ورزد.


منظور از بیکاری بدون میل و اراده چیست؟

هر گونه بیکاری که به استناد ماده ۲ قانون بیمه بیکاری خارج از میل، اراده و اختیار کارگر بوده و وی در بیکاری خود هیچ دخل و تصرفی نداشته باشد و امادگی اشتغال بکار را نیز داشته باشد، بیکاری بدون میل واداره تلقی می گردد.


ایا جنسیت در شرایط دریافت بیمه بیکاری تاثیر گذار می باشد؟

تمامی افراد مشمول قانون بیمه بیکاری به شرط واریز ۳ درصد حق بیمه بیکاری و دارابودن سایر شرایط  مندرج در قانون صرف نظر از جنسیت می توانند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند گردند.


چه کسانی از شمول قانون بیمه بیکاری مستثنی می باشند؟

بر اساس تبصره ماده «۱» قانون بیمه بیکاری،بازنشستگان، از کارافتادگان کلی، صاحبان حرف و مشاغل ازاد، بیمه شدگان اختیاری و اتباع خارجی از شمول این قانون مستثنی می باشند.


سابقه بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و غیر مترقبه(سیل،زلزله،جنگ،اتش سوزی و… ) بیکار می شوند جهت برخورداری از مزایای بیمه بیکاری چگونه محاسبه می گردد؟

این موضوع جز استثنائات در قانون بیمه بیکاری می باشد.

به استناد تبصره  «۲» ماده ۲ قانون بیمه بیکاری و ماده «۶» ائین نامه اجرایی ان، ان دسته از بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و مترقبه بیکار می شوند، در صورتی که سابقه پرداخت حق بیمه می باشند از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند نمود.


قانون بیمه بیکاری از چه تاریخی قابلیت اجرایی داشته است؟

قانون بیمه بیکاری در جلسه علنی روز دو شنبه مورخ ۲۶/۶/۶۹ مجلس شواری اسلامی به تصویب رسید و در تاریخ ۱۰/۷/۶۹ مورد تایید شواری نگهبان و نهایتا در تاریخ ۱۷/۷/۶۹ به مجلس شورای اسلامی برای اجرا ابلاغ گردید.

به استناد ماده ۱۳ این قانون زمان اجرای ان از زمان اتمام اجرای قانون ازمایشی بیمه بیکاری(۶/۵/۱۳۶۹) لازم ­­الاجرا است .


وضیت بیمه بیکاری متقاضیانی که علیرغم احراز اشتغال توسط مراجع ذی ربط، بیکار می شوند و غیر ارادی بودن بیکاری انان نیز محرز ولی حق بیمه انان توسط کارفرما پرداخت نشده باشد، چگونه است؟

در صورت صدور رای موضوع ماده ۱۴۸ قانون کار(کارفرمایان کارگاه های مشمول این قانون مکلفند بر اساس قانون تامین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران واحد خود اقدام نمایند) توسط مراجع ذی ربط به استناد ماده۳۶ قانون تامین اجتماعی (کارفرما مسئول پرداخت حق بیمه سهم خود و بیمه شده به سازمان می باشد و ملکف است در موقع پرداخت مزد یا حقوق مزایا سهم بیمه شده را کسر نموده و سهم خود را بر ان افزوده به سازمان تادیه نماید. در صورتی که کارفرما از کسر حق بیمه سهم بیمه شده خودداری کند شخصا مسئول پرداخت ان خواهد بود. تاخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت ان رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در مقابل بیمه نخواهد بود.) در صورتی که کارفرما از کسر حق بیمه سهم بیمه شده خودداری کند، شخصا مسئول پرداخت ان خواهد بود. تاخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت، رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در مقابل بیمه شده نخواهد بود.


در کارگاه هایی که از تسهیلات بنگاه های اقتصادی و زودبازده استفاده نموده اند در صورت تعطیلی کارگاه ایا کارگران مشمول بیمه بیکرای می باشند؟

از انجائی که این کارگاه ها مشمول قانون کار و تامین اجتماعی می باشند، لذا در صورت تشخیص بیکاری غیر ارادی، مشمول بیمه بیکاری نیز می گردند.


ایا کارگری که در اخرین کارگاه بیش از یک سال با پیمانکاران مختلف کارکرده باشد مشمول دربافت مقرری بیمه بیکاری می گردد؟

با توجه به این که ملاک پرداخت مقرری بیمه بیکرای برای کارگران دارای قراردادهای موقت سابقه اشتغال به مدت یک سال در اخرین محل کار می باشد، لذا تغییر پیمانکار تاثیری در برقراری مقرری بیمه بیکاری ندارد، مشروط به این که ماهیت کار مستمر باشد.


کارگری که بعد از سی روز از تاریخ بیکاری درخواست مقرری بیمه بیکاری نماید ایا مشمول برقرار مقرری بیمه بیکاری می گردد؟

به استناد بند «ب» ماده ۶ قانون بیمه بیکاری، درخواست کارگر به همراه دلایل تاخیر ( مستندات ) در هیات حل اختلاف مطرح، ودرصورت موجه بودن تاخیر حداکثر به مدت ۳ با دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون مشمول برقراری بیمه بیکرای می گردد.


چنانچه حق بیمه فرد متقاضی بیمه بیکاری علیرغم احراز کارکرد بالای یک سال در کارگاه توسط کارفرما بطور کامل پرداخت نشده باشد ایا این فرد مشمول بیمه بیکاری می گردد؟

در صورت صدور رای موضوع ماده ۱۴۸ قانون کار توسط مراجع ذی ربط به استناد ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی، در صورتی که کارفرما از کسر حق بیمه شده خودداری کند، شخصا مسئول پرداخت ان خواهد بود تاخیر یا عدم پرداخت کارفرما در پرداخت حق بیمه، رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در مقابل بیمه شده نخواهد بود.


ایا دانشجویان می توانند از مزایای مقرری بیمه بیکاری بهره مند شوند؟

با عنایت به تبصره «۲» ماده ۷ ائین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری، بیمه شده بیکار موظ است در فواصل زمانهای تعیین شده در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی حضور یافته و دفاتر مربوطه را امضا نماید. لذا به استناد قانون مذکور منع قانونی مشاهده نشده، مگر اینکه متقاضی مورد نظر، در فواصل زمانی تعیین شده فوق الاشاره قادر به حضور و غیاب و اماده برای اشتغال مجدد نباشد.


اگر فردی در پایان قرار داد خود استعفا نماید ایا مشمول استفاده از مقرری بیمه بیکاری می گردد ؟

خیر، اتمام قرارداد می بایست همراه با نامه عدم نیاز از سوی کارفرما باشد تا از مصادیق غیر ارادی بودن بیکاری محسوب گردد. لذا استعفا چه در ابتدا و چه در پایان قرارداد مغایر ماده ۲ قانون بیمه بیکاری بوده ( بیکار از نطر این قانون بیمه شده ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و اماده به کار باشد.) و از مصادیق بیکاری اردی تلقی می گردد.


در صورتی که کارگر در اثنای قرارداد کار اخراج شود ایا مشمول بیمه بیکاری می گردد؟

در صورت صدور رای مراجع حل اختلاف مبنی بر قطع رابطه بیکاری و غیر ارادی بودن بیکاری با دارا بودن سایر شرایط مندج در قانون مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری می گردد.


اگر حق بیمه کارگر توسط کارفرما پرداخت نشده باشد ایا مشمول مقرری بیمه بیکاری  می گردد؟

در صورتیکه دررای مراجع حل اختلاف رابطه کارگری و کارفرمایی ( ماده ۳،۲قانون کار) احراز گردد، مشمول بیمه بیکاری خواهد بود مشروط بر این که ظرف سی روز از زمان بیکاری جهت تنظیم و درخواست بیمه بیکاری اقدام نموده باشد.( ماده۲:کارگر از لحاظ قانونی کسی است ک به هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی اعم از مزد،حقوق، سهم سود و سایر مزایا به در خواست کارفرما کار می کند.ماده۳:کارفرما شخصی است حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار میکند . مدیران و مسئولان و به طور عموم کلیه کسانی که عهده دار اداره کارگاه هستند، کارگاه هستند، نماینده کارفرما محسوب می شوند و کارفرما مسئول کلیه تعهداتی است که نمایندگان مذکور در قبال کارگر به عهده می گیرند.در صورتی که نماینده کارفرما خارج از اختیارات خود تعهد بنماید و کارفرما انرا بپذیرد، در مقابل کارفرما ضامن است.)


قانون بیمه بیکاری حداقل سابقه بیمه را جهت برقراری بیمه بیکاری «۶» ماه اعلام نموده است، ایا تفاهم نامه مشترک (تفاهم نامه مشترک با تامین اجتماعی به شماره ۱۱۸۷۳۹ مورخ ۱/۱۲/۸۴) ناقض قانون موصوف در رابطه با حداقل سابقه بیمه نمی باشد؟

تفاهم نامه مذکور در رابطه با کارگرانی است که به صورت قرارداد مدت موقت مشغول به کار بوده و پس از پایان قرارداد،از سوی کارفرما مجددا قرارداد وی تمدید نمی گردد، در حالی کارگر با علم به این موضوع که پس از پایان قراداد بیکار می شود و علیرغم دیوان عدالت اداری، بیکاری این قبیل افراد مغایر ماده ۲ قانون بیمه بیکاری تشخیص داده شده و به منظور مساعدت و رفع مشکلات افراد موصوف بعه استناد بند «۱» تفاهم نامه مشترک با سازمان تامین اجتماعی، دارا بودن یکسال سابقه پرداخت حق بیمه در اخرین محل کار، معیار و ملاک برقراری مقرری بیمه بیکاری قرارگرفت که مورد تائید دیوان نیز واقع گردید.


ایا خدام و کارکنان بقاع متبرکه مساجد، حسینیه ها تکایا، مدارس علوم دینی موقوفه که از شمول موادی از قانون کار مستثنی شده اند مشمول قانون بیمه بیکاری می باشند؟

خدام و کارکنان بقاع متبرکه، مساجد، حسینیه ها، تکایا، مدارس علوم دینی موقوفه عام غیر تولیدی اگر چه حسب ائین اجرائی(ایین نامه مستثنی شدن خدام و کارکنان بقاع متبرکه، مساجد، حسینیه ها تکایا و مدارس علوم دینی موقوفه و موقوفات عام غیر تولیدی از شمول موادی از قانون کار (موضوع ماده ۱۹۱ قانون کار)) از شمول موادی از قانون کار مستثنی شده اند لیکن در صورت احراز رابطه کارگری و کارفرمایی از سوی مراجع حل اختلاف و پرداخت ۳ درصد حق بیمه بیکاری انان توسط کارفرما و داشتن سایر شرایط می توانند از مقرری بیمه بیکاری بهرمند گردند.


بیمه شدگان بیکار در چه صورت حائز شرایط مقرری بیمه بیکاری خواهند بود؟  

الف- بیمه شدگان حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه را در کارهای با ماهیت دائم و با حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه در اخرین کارگاه (در صورت پایان قرارداد) داشته باشد. مشمولین تبصره «۲» ماده ۲این قانون از شمول این بند مستثنی می باشند. ب- بیمه شده مکلف است ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری با اعلام مراتب بیکاری به واحد های کار و امور اجتماعی امادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی و یا مشابه ان اطلاع دهد. مراجعه بعد از سی روز با عذر موجه و با تشخیص هیات حل اختلاف تا سه ماه امکان پذیر خواهد بود.

ج-بیمه شده بیکار موظف است در دوره های کار اموزی و سواد اموزی که توسط واحد وزارت تعاون،کار و رفاه اجتماعی تعیین می شود شرکت نموده و هر دو ماه یکبار گواهی لازم در این مورد را به شعب تامین اجتماعی تسلیم نماید.


کارگری که به دلیل سهل انگاری و عدم رعایت مقررات کارگاه (قصور) از کار اخراج می گردد. ایا مشمول مقرری بیمه بیکاری می باشد؟

در صورتی که قصور وی توسط کارفرما اثبات گردد و در مراجع حل اختلاف نیز تایید گردد از مصادیق بیکاری تلقی شده و مشمول برقراری بیمه بیکاری نمی گردد.


ایا افرادی که هنوز مشمول نظام وظیفه نشده اند، مشمول دیافت مقرری بیمه بیکاری خواهند بود؟

در صورت دارا بودن شرایط مندرج در قانون، می توانند از مزایای بیمه بیکاری بهره مند گردند.


با توجه به طولانی شدن مراحل رسیدگی به دادخواست کارگر در مراجع حل اختلاف و متعاقبا” قطعی شدن دادنامه صادره، زمان برقراری بیمه بیکاری چگونه محاسبه می گردد؟

در صورت محرز شدن شرایط کارگر مبنی بر استفاده از مزایای بیمه بیکاری طبق ضوابط و قانون بیمه بیکاری از زمان بیکار شدن(عدم نیاز یا اخراج) محاسبه میگردد.


ایا مدت زمان مرخصی بدون حقوق در شمول یا عدم شمول به لحاظ رعایت ۳۰ روز مهلت قانونی جهت مراجعه به ادارات تعاون کار و رفاه اجتماعی و یا ۹۰ روز با نظر هیات حل اختلاف تاثیری ندارد؟

به استناد ماده ۱۶ قانون کار، در حالت مرخصی بدون حقوق، قرارداد کار بین کارگر و کافرما به حالت تعلیق در می اید و پس از رفع ان قرارداد کار با احتساب سابقه خدمت به حالت اول بر می گردد. چنانچه کارفرما از پذیرش کارگر امتناع ورزد طبق ماده ۲۰ قانون کار اقدام خواهد شد .


ایا افرادی که به صورت پاره وقت اشتغال دارند، در صورت بیکار شدنف مشمول دریافت مقرری بیمه بیکرای می شوند؟

این قبیل افراد در صورتی که بطور غیر ارادی بیکرا شوند، مشمول مقررات بیمه بیکاری می باشند. لیکن از نظر احراز سوابق بیمه ای با توجه به پاره وقت بودن اشتغال انان، مطابق جدول ماده۷ بیمه بیکاری، کل سابقه تجمیع و به تناسب ان مقرری بیمه بکیاری برقرار می گردد.


چنانچه فردی پس از مرخصی زایمان اخراج شود و درخواست مقرری بیمه بیکاری نماید، ایا مشمول دریافت مقرری می گردد؟

چنانچه فرد در زمان استفاده از مرخصی زیمان، قرارداد وی معتبر و تداوم داشته باشد و پس از زایمان جهت ادامه فعالیت به محل کار بازگردد ولی کارفرما از پذیرش وی امتناع ورزد، در این صورت کارگر می تواند با طرح دعوی در مراجع جل اختلاف موضوع را مورد پیگیری قرار دهد. بدیهی است اگر رای مراجع غیر ارادی باشد، کارگر موصوف می تواند با دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون بیمه بیکاری از مزایای ان بهره مند گردد.


کارگران قرارداد دائم و یا در اثنای قرارداد که در مراجع حل اختلاف طرح دعوی نموده اند و خواسته انان مزایایی غیر از بازگشت بکار می باشد اما متن داد نامه به اخراج موجه و غیر ارادی بودن اشاره دارد، ایا مشمول دریافت مقرری بیمه بکاری می باشند؟

مراجع حل اختلاف به خواسته های شاکی در خصوص مطالبات قانونی (اعم از عیدی، سنوات و…) اظهار نظر می نمایند لذا، اشاره به اخراج موجه و غیر ارادی مستلزم طرح  بازگشت به کار است. بنابراین مراجع مذکور درصورتی که کارگر را بازگشت به کار ننمایند لازم است به استناد ماده ۱۶۵ کار (ماده ۱۶۵: در صورتی که هیات حل اختلاف، اخراج کارگر را غیر موجه تشخیص داد،  حکم بازگشت کارگر اخراجی و پرداخت حق السعی او را از تاریخ اخراج صادر می کند و در غیر اینصورت (موجه بودن اخراج) کارگر،مشمول اخذ حق سنوات به میزان مندرج در ماده ۲۷ این قانون خواهد بود.) مبنی برعلت قطع رابطه کاری اظهار نظر نموده، چنانچه علت ان ناشی از میل و اراده فرد باشد مشمول مقررات بیمه بیکاری نمی شود.


ایا هیات مدیره شرکت ها مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری می باشند؟

در صورت احراز رابطه کارگری و کارفرمایی در مراجع حل اختلاف و با رعایت سایر شرایط مندرج در قانون، مشمول برقراری مقرری بیمه بیکاری می گردند.


گارگری از کارگاهی اخراج شده و بلافاصله در کارگاه دیگری به صورت قرارداد مدت موقت مشغول به کار گردیده است، در صورت اخراج وی ایا مشمول مقرری بیمه بیکاری می باشد؟

حسب تفاهم نامه مشترک (تفاهم نامه مشترک وزارت کار و امور اجتماعی سابق با سازمان تامین اجتماعی شماره ۱۱۸۷۳۹ مورخ ۱/۱۲/۸۴) داشتن حداقل یک سابقه پرداخت حق بیمه در اخرین کارگاه برای کارگران قراردادی ملاک پرداخت مقرری بیمه بیکاری می باشد. در صورتی که کارگر فاقد قرارداد مدت موقت باشد برای تعیین تکلیف در ارتباط با قطع رابطه کارگری می بایست به مراجع حل اختلاف مراجعه نماید. در هر صورت سوابق بیمه ای فرد متقاضی مقرری بمیه بیکاری که دارای قرارداد مدت موقت است در اخرین محل کار نباید از یکسال کمتر باشد.


کارگری بدون اطلاع کارفرما، غیبت کرده و پس از مراجعه، کارفرما از پذیرش وی خوددای می کند.ایا در صورت درخواست، مشمول برقراری مقرری بیمه بیکاری می باشد؟

هر گونه ترک کار و یا غیبت غیر موجه از سوی کارگر که منجر به اخراج و بیکاری وی می گردد مشمول مقررات بیمه بیکرای نمی شود لذا، فرد ابتدا باید در مراجع حل اختلاف طرح دعوی نموده و چنانچه بیکاری وی با میل و اراده تشخیص داده شود مشمول بیمه بیکاری نمی شود.


ایا مدیران عامل شرکت ها می توانند ازمقرری بیمه بیکاری استفاده نمایند؟

با توجه به مواد ۱۲۴ و ۱۳۶ قانون تجارت(ماده ۱۲۴:مادام که شرکت تضامنی منحل نشده مطالبه قروض ان باید از خود شرکت به عمل اید و پس از انحلال طلبکاران شرکت می توانند برای وصول مطالبات خود به هر یک از شرکا نمی توانند بعه استناد این که میزان قروض شرکت از میزان سهم او در شرکت تجاوز می نماید از تادیه قروض شکرت به نسبت سرمایه خواد بد که در شکرت گذاشته است ان هم در صورتی که درشرکت نامه ترتیب دیگری اتخاذ نشده باشد.ماده ۱۳۶:شکرت تضامنی در موارد ذیل منجل می شود الف- در مورد فقرات۱و۲و۳ ماده ۱۹۹ ب- در صورت تراضی تمام شرکا ج- در صورتی که یکی از شرکا به دیلایلی انحلال شرکت را از محکمه تقاضا نماید و محکمه ان دلائل را موجه دانسته، و جکم به انحلال بدهد. د- درصورت فسخ یکی از شرکا مطابق ماده ۱۳۷ هـ -در صورت ورشکستگی یکی از شرکا مطابق ماده ۱۳۸ و- در صورت فوت یا محجوریت یکی از شرکا مطابق مواد ۱۳۹و۱۴۰) رابطه مدیرعامل با اعضا شرکت رابطه وکیل و موکل بوده و از شمول قانون کار خارج می باشد. لذا به دلیل عدم وجود رابطه کارگری و کارفرمایی مشمول مقررات بیمه بیکاری نمی گردند.


کارگران کارگاه های خانوادگی در چه شرایطی می توانند از مقرری بیمه بیکاری استفاده نمایند؟

کارگاه های خانوادگی مشمول قانون کار و به تبع ان بیمه بیکاری نمی باشند صرفا در صورت بکار گرفتن کارگر غیر از صاحب کار و همسر و خویشاوندان نسبی درجه یک از طبقه اول طبق اخرین لیست بیمه کارگاه ار حالت خانوادگی خارج و شمول مقررات بیمه بیکاری می گردند.


کارگری پس از پایان مرخصی بدون حقوق به محل کار مراجعه و کارفرما از پذیرش وی خوددای می نماید، در صورت ارائه درخواست ایا مشمول مقرری بیمه بیکاری می گردد؟

با توجه به اینکه اخذ مرخصی توافقی بوده و از جانب کارفرما مورد تایید قرار گرفته است. لذا در مدت زمان مرخصی رابطه کارگری و کارفرمایی به حالت تعلیق قرارگرفته و چنانچه پس از پایان مرخصی کارفرما از پذیرش وی(بنا به دلایل مختلف) امتناع ورزد کاگر به استناد ماده ۲۰ قانون کار می تواند با دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون کار بیمه بیکاری از مزایای این قانون بهره مند گردد.


کارگرانی که درخواست بازخربدی ارائه می دهند و مورد موافقت کارفرما نیز قرار می گیرد، ایا مشمول مقرری بیمه بیکاری می گردند؟ 

چون بیکاری افراد به واسطه بازخریدی”براساس درخواست فرد” ناشی از میل و اراده تلقی شده، لذا به استناد ماده «۲» قانون بیمه بیکاری از شمول مقررات این قانون خارج می گرند.


در موارد مربوط به سازش کارگر و کارفرما، وضعیت بیمه بیکاری کارگران پایان قرارداد چگونه است؟

کارگرانی که در پایان قرارداد مبادرت به تسویه حساب با کارفرما می نمایندصرفا با ارائه نامه عدم نیاز و دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون می توانند از مزایای مقرری بیمه بیکاری بهره مند گردند.


چنانچه متقاضی مقرری بیمه بیکاری دارای کسب و کار باشد ایا مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری می شود؟

به استناد ماده«۲»قانون بیمه بیکاری شرط لازl جهت برخورداری از مزایای بیمه بیکاری، غیر ارادی بودن بیکاری می باشد، اما شرط کافی نیست، لذا اماده به کار بودن متقاضی نیز بسیار مهم می باشد، لیکن با توجه به سوال مطروحه، منظور از کسب و کار، هرنوع فعالیت(اشتغال کاذب) نمی باشد، بلکه کسب و کاری است که به استناد بند «ج» ماده ۸ قانون بیمه بیکاری با شغل و کار در زمان اشتغال متقاضی سنخیت و یا مشابه شغل مورد نظر و مشمول مقررات تامین اجتماعی باشد.


کارگرانی که در دستگاه های دولتی مشغول بکار می باشند و فاقد قرارداد رسمی و پیمانی هستند، وضعیت انها از نظر قانون و مقررات بیمه بیکاری چگونه است؟

به استناد مصوبه شماره ۲۱۳۴۷۱/ت۴۷۶۴۳،مورخ ۱/۱۱/۹۰ هیات وزیران بخشنامه های شمار ۲۸۳۹۸/۹۰/۲۰۰ مورخ ۹/۱۱/۹۰ و شماره ۲۸۹۶۵/۹۰/۲۰۰مورخ ۱۳/۱۱/۹۰ معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور همچنین با توجه به تبصره ماده ۳۲ قانون مدیریت خدمات کشوری کارمندان دارای قرارداد کار معین یا ساعاتی در صورتی که در پست سازمانی موجود در نمودار سازمانی به کار گرفته شوند و مشاغل انان جزو مشاغل کارگری دستگاه های دولتی نباشد مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری هستند،لیکن چنانچه کارکنان مذکور در شغلی بکار گمارده شوند که نمودار سازمانی دستگاه دولتی دارای جایگاه و پست سازمانی نباشد یا اینکه شغل مزبور اگر چه در نمودار سازمانی موجود است جز مشاغل کارگری می باشد و در اینصورت کارکنان دارای قرارداد معین یا ساعتی مشمول قانون کار هستند.


چنانچه کارگری پس از اخراج،در محل کارگاه درخصوص سنوات و سایر مزایا با کارفرما تسویه حساب کامل نمیاد واجد شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری می باشد؟

دریافت کلیه مطالبات و مزایای پایان کارقبل از طرح درخواست در اداره کار، از سوی کارگر رسمی (دائمی) اخراج شده به منزله تسویه حساب قلمداد می گردد و از اعمال بازگشت به کار جلوگیری بعمل می اورد، لذا بیکاری از نوع ارادی تلقی شده و واجد شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری نمی گردد، اما در خصوص کارگران اتمام قراردد تسویه حساب منعی در برقراری مقرری بیمه بیکاری نخواهد بود.


موارد استثنا شمول بیمه بیکاری برای کارگرانی که دارای سابقه بیمه بیکاری کمتر از ۶ ماه می باشند کدامند؟

به استناد تبصره «۲» ماده ۲ قانون بیمه بیکاری و ماده ۶ ائین نامه اجرایی این قانون بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و غیر مترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ و اتش سوزی و… بیکار می شوند در صورتی که سوابق حق بیمه انها کمتر از شش (۶)  ماه باشد، همانند مشمولیتی که دارای «۶» ماه سابقه پرداخت حق بیمه می باشند از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند نمود.


کارگری که به مدت ۴ ماه با کارفرما قطع رابطه کاری داشته و پس از ان مجددا دعوت به کار شده و برای مدت ۳ ماه دیگر در همان کارگاه اشتغال می یابد و جمع کل سابقه وی در این کارگاه بیش از یکسال می باشد ایا مشمول بیمه بیکاری می گردد؟

برابر ماده ۶ قانون بیمه بیکاری یکی از شرایط لازم جهت برخورداری از مزایای بیمه بیکاری داشتن حداقل شش(۶) ماه سابقه پرداخت حق بیمه یا اشتغال است. توضیح این که در مواردی که قطع رابطه کاری ناشی از قراردادهای مدت موقت باشد، برابر بند«۱» تفاهم نامه مشترک شماره ۱۱۸۷۳۹ مورخ ۱/۱۲/۸۴ لازمه برخورداری از مزایای بیمه بیکاری داشتن حداقل یکسال سابقه بصورت مستمر در اخرین کارگاه ملاک عمل خواهد بود.


ایا غیر قانونی بودن اشتغال افراد زیر ۱۵ سال در کارگاه های مشمول قانون کار بدین معنی است که در هنگام بیکاری، دریافت مقرری بیمه بیکاری نمی شوند؟

با توجه به این که در ماده ۷۹ قانون کار،(ماده ۷۹ قانون کار:به کار گماردن افراد کمتر از ۱۵ سال تمام ممنوع است.) به کار گماری افراد زیر ۱۵ سال ممنوع می باشد و مجازات هایی در این خصوص در ماده ۱۷۶ همین قانون در نظر گرفته شده است،بنابراین این قبیل افراد مشمول استفاده از مقرری بیمه بیکاری نخواهند بود.


کارگری پس از پایان مرخصی استعلاجی جهت ادامه کاراز سوی کارفرما مورد پذیرش قرار نمی گیرد، ایا مشمول استفاده از مقرری بیمه بیکاری می شود؟

در صورتی که رای مراجع مبنی بر غیر ارادی بودن بیکاری داشته باشد، با دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون بیمه بیکاری، میتواند از مزایای این قانون بهره مند گردد.


کارگرانی که بدون میل اراده و ناشی از مشکلات اقتصادی، تبصره۱ ماده ۲ قانون بیمه بیکاری(اصلاح ساختار اقتصادی) بر اساس مصوبه کمیته استانی، موقتا به بیمه بیکاری معرفی می شوند، ایا مدت استفاه از مقرری بیمه بیکاری جز مدت استحقاقی مندرج در ماده۷ قانون می باشد؟

کارگرانی که به هر نحوی از مزایای مقرری بیمه بیکاری بهره مند می شوند مدت استفاده انها برابر جدول ماده ۷ قانون بیمه بیکاری، جز مدت استحقاق محسوب می شود و از مجموع دوره استحقاق انها کسر خواهد شد.


متقاضیانی که در زمان ارائه درخواست، به دلیل عدم واریز حق بیمه توسط کارفرما فاقد سابقه کافی مورد نیاز می باشند و پرداخت حق بیمه معوقه از طریق مراجع حل اختلاف مدت زمان زیادی را می طلبد، ایا علیرغم گذشت زمان می تواند درخواست پرداخت مقرری بیمه بیکاری را پیگری نماید؟

به استناد ماده ۶ قانون بیمه بیکاری، چنانچه متقاضی ظرف مدت زمان مقرر در قانون، مدارک مربوط به درخواست بیمه بیکاری را تکمیل نموده باشد، اطاله رسیدگی مراجع حل اختلاف در ارتباط با درخواست متقاضی مانع از برخوردای از مزایای بیمه بیکاری نمی شود.


ایا تاخیر در ارسال لیست بیمه از سوی کارفرمایان مانع از تعهدات سازمان تامین اجتماعی نسبت به پرداخت مقرری بیمه بیکاری می گردد؟

برابر ماده۳۶ قانون تامین اجتماعی(ماده۳۶:تاخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت ان رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در مقابل بیمه شده نمی باشد.) عدم پرداخت با تاخیر حق بیمه توسط کارفرما رافع مسئولیت سازمان در قبال بیمه شده نخواهد بود.


در صورت عدم ارسال لیست بیمه درایام بلاتکلیفی و یا حق السعی توسط کارفرما، وضعیت بیمه بیکاری بیمه شده چگونه خواهد بود؟

با توجه به ماده ۱۶۶ قانون کار(ماده۱۶۶:ارا قطعی صادره از طرف مراجع حل اختلاف کار لازم الاجرا بوده و بوسیله اجرای دادگستری به مورد اجرا گذارده خواهد شد) رای مراجع حل اختلاف برای طرفین دعوی(کارگر و کارفرما) قطعی و لازم الاجرا می باشد لذا در مواردی که در ارا صادره صراحتا در خصوص ایام مذکور اظهار نظر شده باشد طبق دستور العمل های موجود در سازمان تامین اجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نسبت به وصول حق بیمه لازم است اقدام قانونی انجام گیرد. علی ایحال این امر مانع از برخورداری فرد از مزایای بیمه بیکاری نمی گردد.


ایا دریافت مقرری بیمه بیکاری کارگر برای کارفرما نیز بار مالی به دنبال خواهد داشت؟

فردی که مقرری بیمه بیکاری دریافت می نماید، در واقع این مقرری از طریق سازمان تامین اجتماعی با وصول ۳ درصد حق بیمه بیکاری در زمان اشتغال کارگر توسط کارفرما تامین شده است، لذا کارفرما در زمان پرداخت مقرری بیمه بیکاری تعهدی ندارد.


رانندگانی که حق بیمه پرداخت می نمیاند، در صورت بیکار شدن مشمول مقرری بیمه بیکاری می باشند؟

ان دسته از رانندگانی که به استناد مصوبه مورخ ۹/۳/۱۳۸۰ بخشی از حق بیمه انان توسط دولت پرداخت می گردد و ۳ درصد حق بیمه بیکاری نیز برای این قبیل افراد توسط سازمان تامین اجتماعی وصول نمی شود، چون رابطه کارگی و کارفرمایی وجود ندارد، مشمول مقررات بیمه بیکاری نمی شوند.اما ان گروه از رانندگانی که قرارداد انها مبنای رابطه کارگری و کارفرمایی می باشد، در صورت بیکاری غیر ارادی با داشتن شرایط مندرج درقانون، مشمول مقررات بیمه بیکاری می گردند.


کارفرمایی داری چند کارگاه متفاوت است،چنانچه کارگری ظرف یکسال اخر به دستور کارفرما در سایر کاگاه ا اشتغال بکار داشته است. ایا این قبیل کارگران مشمول مقرری بیمه بیکاری می گردند؟

به استناد ماده ۴ قانون کار در تعریف کارگاه، امده است کارگاه محلی است که کارگر به درخواست کارفرما یا نماینده او در انجا کار می کند، لذا چنانچه کارفرمایی دارای چندین کارگاه با مدیریت واحد باشد و کارگر بنا به دستو صلاحدید وی در این کارگاه ها اشتغال به کار داشته باشد، در صورت وقوع بیکاری غیر ارادی با دارا بودن شرایط مندرج در قانون، مشمول مقررات بیمه بیکاری می گردد.


متقاضی که کارفرمای وی با موافقت تامین اجتماعی بیمه معوقه را بصورت اقساط پرداخت می نماید ولی پرینت سابقه بیمه، بیمه او را تا تاریخ بیکاری نشان نمی دهد ایا مستحق دریافت مقرری بیمه بیکاری می باشد؟

با توجه به اینکه تامین اجتماعی موضوع پرداخت حق بیمه کارگران را بصورت اقساط پذیرفته است، لذا کارگران مذکور می توانند با رعایت سایر شراط مندرج در قانون از مزایای بیمه بیکاری بهره مند گردند.


ایا ارا صادره از سوی مراجع تشخیص و حل اختلاف(ماده ۱۵۷ قانون کار) در خصوص ماده۱۴۸ برا یسازمان تامین اجتماعی ضمانت اجرایی دارد؟(هر گونه اختلاف فردی بین کارفرما و کارگر با کاراموز که ناشی از اجرای این قانون و سایرمقررات کار، قرارداد کار اموزی موافقت نامه های کارگاهی یا پیمان های دسته جمعی کار باشد، در مرحله اول از طریق سازش مستقیم بین کارفرما و کارگر یا کاراموز و یا نمایندگان انها در شورای اسلامی کار و در صورتیکه شورای اسلامی کار در واحدی نباشد،از طریق انجمن صنفی کارگران و یا نماینده قانونی کارگران و کارفرما حل و فصل خواهد شد و در صورت عدم سازش، از طریق هیات های تشخیص و حل اختلاف به ترتیب اتی رسیدگی و حل و فصل خواهد شد.)

به استناد ماده ۱۴۸ قانون کار(کارفرمایان کارگاه های مشمول این قانون مکلفند بر اساس قانون تامین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران واحد خود اقدام نمایند) کارفرمایان کارگاه های مشمول این قانون مکلفند بر اساس قانون تامین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران خود اقدام نمایند، لذا در صورت ارسال لیست بیمه ارا صادره از سوی مراجع حل اختلاف ضمانت اجرایی دارد.


براساس مفاد ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی مصوب ۳/۴/۱۳۵۴ عدم پرداخت حق بیمه کارگر توسط کارفرما به تامین اجتماعی رافع مسئولیت سازمالن تامین اجتماعی در قبال بیمه شده نمی باشد. ایا این به معنی برخورداری کارگر از مزایای مقرری بیمه بیکاری حتی با وجود عدم پرداخت حق بیمه توسط کارفرما به تامین اجتماعی می باشد؟

براساس قانون تفسیر شمول ماده(۳۶) قانون تامین اجتماعی به بیمه شدگان و رعایت ان توسط سازمان تامین اجتماعی مصوب ۱۸/۱۱/۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی  تاییدیه مورخ ۳/۱۲/۱۳۹۰ شورای محترم نگهبان، مفاد ۳۶ قانون تامین اجتماعی به معنای برخوردای بیمه شده از تمامی خدمات مورد تعهد و مسئولیت سازمان تامین اجتماعی است و متقاضی می تواند با ارائه مستندات قانونی از جمله رای ماده ۱۵۸ قانون کار(هیات تشخیص مذکور در این قانون شامل یک نفر نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، یک نفر نماینده کارگران به انتخاب کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان،یک نفر نمیانده مدیران صنایع به انتخاب کانون انجمن های صنفی کارفرمایان استان) در خصوص ماده ۱۴۸ قانون کار به سازمان نسبت به برخورداری از مزایای مقرری بیمه بیکاری اقدام نماید.


کارگری پس از اخراج توسط کارفرما اقدام به طرح شکایت می نماید. پس از اعلام تاریخ وقوع بیکاری مشخص می گردد که کارفرما عمدا یا سهوا اقدام به پرداخت حق بیمه اضافه نموده است،وضعیت بیمه بیکاری این قبیل افراد چگونه خواهد بود؟

سازمان تامین اجتماعی می بایست تاریخ اخراج را که بر اساس رای صادره از سوی مراجع حل اختلاف می گردد مورد ملاحظه قراردهد، لذا چنانچه کارفرما عمدا و یا سهوا لیست اضافه حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید،ملاک پرداخت سازمان برای پرداخت مقرری، تاریخ وقوع بیکاری می باشد که توسط واحد های کار و امور احتماعی اعلام می گردد.


فردی که قبلا مشمول قانون کار نبوده اما مدتی را نزد سازمان تامین اجتماعی دارای سابقه پرداخت حق بیمه می باشد. ظرف یک سال اخر در کارگاهی فعالیت نموده که مشمول قانون کار بوده است، ایا در صورت بیکاری غیر ارادی میتواند مشمول مقرری بیمه بیکاری شود؟

به استناد ماده «۱» قانون بیمه بیکاری، کلیه مشمولین قانون تامین اجتماعی که مشمول قانون کار و کار کشاورزی می باشند، مشمول مقررات قانون بیمه بیکاری هستند، لذا از انجائی که در بخش نخست سوال مطروحه به نظر می رسد سابقه مورد نظر مشمول مقررات قانون کار نبوده، بنابراین به استناد ماده فوق الذکر جز سوابق بیمه شده جهت دریافت مقرری محسوب نمی گردد، چنانچه براساس جدول بند الف ماده ۷ قانون بیمه بیکاری مدت استحقاق با مجموع سوابق بیمه ای مندرج در قانون منطبق باشد و در ۳درصد حق بیمه بیکاری نیز پرداخت شده باشد با دارا بودن شرایط مندرج در قانون فرد می تواند مشمول پرداخت مقرری بیمه بیکاری گردد.


با توجه به تاثیر تعداد افراد تحت تکفل در میزان مقرری دریافتی متقاضی ایا به هنگام تشکیل پرونده نیاز به ارایه مدارک ایشان توسط متقاضی می باشد یا خیر؟

ارائه مستندات برای افراد متکفل و متاهل ضروری می باشد و تنها مدارک، مقرری بیمه بیکاری انان برابر قانون افزایش می یابد.


مدارک مورد نیاز برای تشکیل پرونده بیمه بیکاری چیست؟

-تکمیل فرم تقاضانامه بیمه بیکاری یا تنظیم دادخواست

-چهار قطعه عکس

-کپی شناسنامه

-کپی و اصل دفترچه بیمه

-کپی و اصل قرارداد و نامه عدم نیاز کارفرما(در صورت قراردادی بودن)

-کپی و اصل کارت ملی

-کپی و اصل تمامی دادخواست ها و ارا صادره توسط مراجع حل اختلاف در صورت دائمی بودن و طرح شکایت توسط مراجع حل اختلاف.


پس از برقراری مقرری بیمه بیکاری، مقرری بگیر چه اقداماتی را در طول زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری باید انجام دهد؟

پس از تکمیل مدارک متقاضی، فرم های مربوطه به سازمان تامین اجتماعی ارسال می گردد تا سازمان مدت و مبلغ مقرری را تعیین نماید پس از ان فیش حقوقی صادر و حقوق متقاضی پرداخت می شود و نیز در در تاریخ های مشخص شده مقرری بگیر می بایست جهت حضور و غیاب به اداره تعاون،کار و رفاه اجتماعی مراجعه نماید. متقاضیان فاقد مهارت نیز به مراکز اموزش فنی و حرفه ای معرفی تا مهارت لازم را کسب نمایند در صورت عدم مراجعه در تاریخ های مشخص شده یا اشتغال مجدد، مقرری بیمه بیکاری قطع می گردد. همچنین در صورت وجود فرصت شغلی متناسب با شغل و حرفه قبلی مقرری بگیر،اشتغال مجدد معرفی می گردند.


کارگری قبل از درخواست پرداخت مقرری بیمه بیکاری با کارفرمای خود تسویه حساب مالی نموده است، تکلیف کمیته دو نفره بیمه بیکاری چیست؟

به استناد ماده«۲» قانون بیمه بیکاری و سایر مقررات ان، ملاک استحقاق مقرری بیمه بیکاری، بیکاری غیر ارادی قرد است و تسویه حساب کارگر با کارفرما بدون هماهنگی با واحدهای کار به نوعی مغایر با مقررات این قانون تلقی می گردد. علی ایحال چنانچه تسویه حساب و سازش کارگان دارای با ماهیت کار مستمر( بدون قرارداد، حین قرارداد و یا رسمی) راسا و قبل از مراجعه به مراجع حل اختلاف صورت پذیرد طبق بند یک تفاهم نامه شماره ۱۱۸۷۳۹مورخ ۱/۱۲/۸۴ مشمول بیمه بیکاری نخواهند بود، لیکن چنانچه سازش مراجع حل اختلاف انجام شده باشد درخواست بیمه بیکاری متقاضی در کمیته بیمه بیکاری خواهند بود. تسویه حساب کارگران در پایان قرارداد که دارای ماهیت کار مستمر باشند منعی در برقراری بیمه بیکاری انان نخواهد داشت.


تکلیف متقاضیانی که همزمان تقاضای بازگشت بکار و مقرری بیمه بکیاری دارند به چه صورت می باشد؟

متقاضی می تواند همزمان با تقاضای بازگشت به کار، تقاضای بیمه بکیاری خود را نیز ارائه دهد و رسیدگی به پرونده بیمه بیکاری منوط به صدور ارا مراجع حل اختلاف مبنی بر بازگشت به کار و یا قطع رابطه کاری خواهد بود.


در برخی از موارد مشاهده می گردد که شعب تامین اجتماعی از متقاضی معرفی شده توسط واحد های کار و امور اجتماعی جهت برقراری بیمه بیکاری، ارا مراجع حل اختلاف را مطالبه می نمایند، ضرورت این امر چیست؟

به استناد ماده«۴» قانون بیمه بیکاری و ماده «۳» ائین نامه اجرایی ان، تشخیص بیکاری بدون میل و اراده و تاریخ و وقوع بیکاری بعهد واحد کار و امور اجتماعی گذاشته شده است. علاوه بر ان به منظور سهولت در امر رسیدگی به درخواست متقاضیان و برابر بند«۲» تفاهم نامه مشترک ۱۱۸۷۳۹ مورخ ۱/۱۲/۸۴ کمیته دو نفره تشخیص بیمه بیکاری نیز در این راستا بوجود امده است. با توجه به توضیحات داده شده،درخواست ارا مراجع حل اختلاف از متقاضی، توسط سازمان تامین اجتماعی الزامی ندارد.توضیح  اینکه در برخی از موارد اخذ ارا مراجع حل اختلاف الزامی است از جمله مراجعه بعد از ۳۰ روز، اخراج در اثنای قرارداد و یا در قراردادهای دائم.


وضعیت بیمه بیکاری متقاضیانی که درخواست انان در کمیته دونفره مورد مواجه قرارگرفته، لیکن جهت اقدامات بعدی به واحدهای کار و امور اجتماعی مراجعه ننموده اند چگونه است؟

با توجه به این که یکی از ملاک های برخورداری از بیمه بیکاری اماده به کار بودن فرد می باشد، لذا در صورتی که متقاضی پس از موافقت بیمه بیکاری جهت پیگیری اتی به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مراجعه ننماید، موضوع از مصادیق ماده «۸» قانون بیمه بیکاری تلقی گردیده و مقرری وی برقرا نمی گردد.


در صورتی که کارفرما بعد از اخراج کارگر و تشکیل پرونده در اداره کار لیست حق بیمه کارگر را به مدت یک ماه رد نماید و طرفین مدعی گردند لیست بیمه اشتباها رد شده است تکلیف واحد بیمه بیکاری چیست؟

موضوع در کمیته ستادی مورخ ۶/۵/۸۷ مورد بررسی قرار گرفته و پس از بحث و تبادل نظر،موارد ذیل جهت ایجاد وحدت رویه سازمان تامین اجتماعی و وزارت تعاون،کار و رفاه اجتماعی به تصویب رسید.

  • در مواردی که کارفرما عمدا و یا سهوا حق بیمه سهم کارگر را پس از قطع رابطه کاری واریز می نماید به یکی از روشهای زیر اعمال نظر گردد.

الف: در مورد کارگرانی که دارای قرارداد مدت موقت می باشند و پس از تسویه حساب مستقیما” به واحد بیمه بیکاری جهت بهره مندی از مزایای ان مراجعه و کمیته نیز با برقرای بیمه بیکاری این گونه افراد موافقت می نماید متاسفانه در زمان برقراری، اضافه پرداختی توسط کارفرما مانع از تحقق این امر می گردد در چنین موارد ی کمیته هماهنگی استانی می تواند نسبت به اصلاح رای کمیته دو نفره( فرم شماره ۲ بیمه بیکاری ) براساس اخرین واریزی حق بیمه توسط کارفرما حداکثر تا دوماه اقدام نماید.

ب: در مورد کارگرانی که در حضور مراجع حل اختلاف با کارفرما تسویه حساب و قطع رابطه کاری می نمایند اگر اضافه پرداختی مربوط به یک ماه اخر (بعد از قطع رابطه کاری) باشد، در چنین مواردی به منظور مساعدت به این گونه افراد، این اضفه پرداختی مانع از برقراری بیمه بیکاری نباشد.


با توجه به اینکه تصمیم در خصوص برقراری یاعدم برقراری مقرری بیمه بیکاری بر عهده کمیته های تشخیص دو نفره می باشند، ایا رای مراجع حل اختلاف ضرورتی دارد یا خیر؟

موضوع برقراری و یا عدم برقراری مقرری بیمه بیکاری توسط کمیته دو نفره مانع رسیدگی پرونده در مراجع حل اختلاف نمی گردد. چنانچه کارگر اخراج شده دائمی(غیر قراردادی) باشد و یا در اثنای قرارداد بیکار شده باشد و تقاضای بازگشت به کار، مطالبات قانون ی و ان گاه بیمه بیکاری را داشته باشد در این حالت ضروری است که پروند در مراجع حل اختلاف مورد بررسی قرار گرفته و پس از صدور رای قطعی و احراز قطع رابطه کاری با کارفرما، در هیات دو نفره مورد رسیدگی قرار می گیرد.


ایا ادارات تعاون،کار و رفاه اجتماعی برای برقراری بیمه بیکاری نامه عدم نیاز از طرف کارفرما را ضروری می دانند؟ در صورتی که کارفرمایی از ارائه نامه فوق خودداری نماید موضوع باید از طریق مراجع حل اختلاف پیگیری شود؟

کارگر در صورت عدم پرداخت حقوق ماهیانه می بایست طبق قانون جهت رسیدگی به مراجع حل اختلاف (برابر مقررات قانون کار) مراجعه نماید. ترک کار بدون ارائه دادخواست به واحد های کار و امور اجتماعی به منزله بیکاری ارادی تلقی و مشمول مقرری بیمه بیکاری نمی شود.


ایا متقاضی مقرری بیمه بیکاری می تواند در مراحل برقراری بیمه بیکاری و یا پس از برقراری و دریافت مقرری، فردی را بعنوان وکیل به اداره کار معرفی نماید تا شخص وکیل امور مربوط به ایشان را پیگیری و انجام دهد؟

به استناد مفاد ماده ۲ قانون بیمه بیکاری، بیکار از نظر این قانون بیمه شده ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و اماده بکار باشد. در موارد دیگر این قانون چنین امده که مقرری بگیر موظف است در دوره های سواد اموزی و فنی و حرفه ای شرکت کند و در شغل پیشنهادی مشغول به کار شود. مهمتر این که موظف است در تاریخ های تعیین شده به اداره تعاون، کار ورفاه اجتماعی محل مراجعه نماید.بدیهی است با توجه به موارد یاد شده مراجعه شخص متقاضی به اداره تعاون، کار ورفاه اجتماعی کاملا ضروری بوه و معرفی وکیل یا نماینده فاقد وجاهت قانونی خواهد بود.


اگر رای بازگشت به کار توسط کارفرما اجرا نشود ایا فرد متقاضی می تواند تقاضای مقرری بیمه بیکاری نماید؟

بلی، مشروط یه ان که برای استنکاف کارفرما مجددا به مراجع حل اختلاف قانون کار مراجعه و تقاضای رسیدگی مجدد به موضوع و اعلام قطع رابطه کاری بدون میل و اراده کارگر را بنماید. در این صورت متقاضی موصوف با داشتن سایر شرایط میتواند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند شود.


این دسته از متقاضیان بمیه بیکاری که بدون قرارداد کتبی مشغول بکارند و بعد از یک سال اخراج می شوند، ایا کمیته دو نفره باید تصمیم بگیرد یا مراجع حل اختلاف؟

پرونده ان دسته از متقاضیانی که فاقد قرارداد کتبی م یباشند، همانند سایر کارگران دائم می بایست در مراجع حل اختلاف قانون کار مورد بررسی قرار بگیرد.


در برخی از موارد که پرونده بیمه بیکاری از سوی ادارات تعاون،کار ورفاه اجتماعی به سایر ادارات مرتبط در استانها ارسال می گردد، علیرغم اینکه نظر اعضاء کمیته دو نفره موافق بوده است پرونده از سوی اداره مربوطه به دلیل اینکه نظر رئیس اداره درج نگردیده عودت داده شده است سوال این است ایا در صورت موافقت اعضاء کمیته دو نفره  بیمه بیکاری نیازی به نظر رئیس ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی می باشد؟

انتقال پرونده قبل از برقراری مقرری بیمه بیکاری از استانی دیگر و یا از اداره ای به اداره دیگر مجاز نمی باشد.

از طرفی انتقال بعد از برقراری مقرری بیمه بیکاری نیاز به رسیدگی مجدد از طریق اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مقصد نداشته و صرفا جهت ادامه پرداخت مقرری است و مقرری بگیر ملزم به رعایت ضوابط و مقررات مربوطه می باشد. بانابراین فقط در صورت اختلاف نطر بین اعضاء کمیته دو نفر رئیس ادارات تعاون، کارورفاه اجتماعی ملاک خواهد بود.


واحد های صنفی به دلیل عدم وجود دفاتر رسمی و مدارک مستند در پرونده کارگران، معمولا دلیل اخراج را عدم نیاز عنوان می نمایند. در این حالت و ضعیت بیمه بیکاری متقاضی چگونه خواهد بود؟

افراد شاغل در واحدهای صنفی، همانند سایر کارگاه های تولید و صنعتی مشمول مقررات بیمه بیکاری می باشند. لذا با توجه به مفهوم سوال اعلام عدم نیاز از سوی کارفرما به اینکه پایان قرارداد باشد، با دارا بودن حداقل یک سال سابقه در اخرین محل کار و سایر شرایط مندرج در قانون، مشمول مقررات بیمه بیکاری می شوند. لیکن در صورتیکه داراری قرارداد دائمی ویا اخراج در اثنای قرارداد باشند، برخورداری از مقررات بیمه بیکاری منوط به ارا صادره از سوی مراجع حل اختلاف می باشد.


منظور قانونگذار از کلمه موجه در ذیل بند«ب» ماده ۶ قانون بیمه بیکاری مصوبه ۶۹/۶/۲۶ مجلس شورای اسلامی چیست؟

منظور ارائه مدارک و مستندات(پزشکی،محکومیت قضایی و…) است که از طریق مراجع حل اختلاف پس از رسیدگی مورد تایید قرار گیرد.


 ایا متقاضی مقرری بیمه بیکاری می تواند در مراحل برقراری بیمه بیکاری و یا پس از برقراری و دریافت مقرری، فردی را بعنوان وکیل به اداره کار معرفی نماید تا شخص وکیل امور مربوط به ایشان را پیگیری و انجام دهد؟

به استناد مفاد ماده ۲ قانون بیمه بیکاری، بیکار از نظر این قانون بیمه شده ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و اماده بکار باشد. در موارد دیگر این قانون چنین امده که مقرری بگیر موظف است در دوره های سواد اموزی و فنی و حرفه ای شرکت کند و در شغل پیشنهادی مشغول به کار شود. مهمتر این که موظف است در تاریخ های تعیین شده به اداره تعاون، کار ورفاه اجتماعی محل مراجعه نماید.بدیهی است با توجه به موارد یاد شده مراجعه شخص متقاضی به اداره تعاون، کار ورفاه اجتماعی کاملا ضروری بوه و معرفی وکیل یا نماینده فاقد وجاهت قانونی خواهد بود.


اگر رای بازگشت به کار توسط کارفرما اجرا نشود ایا فرد متقاضی می تواند تقاضای مقرری بیمه بیکاری نماید؟

بلی، مشروط یه ان که برای استنکاف کارفرما مجددا به مراجع حل اختلاف قانون کار مراجعه و تقاضای رسیدگی مجدد به موضوع و اعلام قطع رابطه کاری بدون میل و اراده کارگر را بنماید. در این صورت متقاضی موصوف با داشتن سایر شرایط میتواند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند شود.

این دسته از متقاضیان بمیه بیکاری که بدون قرارداد کتبی مشغول بکارند و بعد از یک سال اخراج می شوند،


ایا کمیته دو نفره باید تصمیم بگیرد یا مراجع حل اختلاف؟

پرونده ان دسته از متقاضیانی که فاقد قرارداد کتبی م یباشند، همانند سایر کارگران دائم می بایست در مراجع حل اختلاف قانون کار مورد بررسی قرار بگیرد.


در برخی از موارد که پرونده بیمه بیکاری از سوی ادارات تعاون،کار ورفاه اجتماعی به سایر ادارات مرتبط در استانها ارسال می گردد، علیرغم اینکه نظر اعضاء کمیته دو نفره موافق بوده است پرونده از سوی اداره مربوطه به دلیل اینکه نظر رئیس اداره درج نگردیده عودت داده شده است سوال این است ایا در صورت موافقت اعضاء کمیته دو نفره  بیمه بیکاری نیازی به نظر رئیس ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی می باشد؟

انتقال پرونده قبل از برقراری مقرری بیمه بیکاری از استانی دیگر و یا از اداره ای به اداره دیگر مجاز نمی باشد.

از طرفی انتقال بعد از برقراری مقرری بیمه بیکاری نیاز به رسیدگی مجدد از طریق اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مقصد نداشته و صرفا جهت ادامه پرداخت مقرری است و مقرری بگیر ملزم به رعایت ضوابط و مقررات مربوطه می باشد. بانابراین فقط در صورت اختلاف نطر بین اعضاء کمیته دو نفر رئیس ادارات تعاون، کارورفاه اجتماعی ملاک خواهد بود.


واحد های صنفی به دلیل عدم وجود دفاتر رسمی و مدارک مستند در پرونده کارگران، معمولا دلیل اخراج را عدم نیاز عنوان می نمایند. در این حالت و ضعیت بیمه بیکاری متقاضی چگونه خواهد بود؟

افراد شاغل در واحدهای صنفی، همانند سایر کارگاه های تولید و صنعتی مشمول مقررات بیمه بیکاری می باشند. لذا با توجه به مفهوم سوال اعلام عدم نیاز از سوی کارفرما به اینکه پایان قرارداد باشد، با دارا بودن حداقل یک سال سابقه در اخرین محل کار و سایر شرایط مندرج در قانون، مشمول مقررات بیمه بیکاری می شوند. لیکن در صورتیکه داراری قرارداد دائمی ویا اخراج در اثنای قرارداد باشند، برخورداری از مقررات بیمه بیکاری منوط به ارا صادره از سوی مراجع حل اختلاف می باشد.


منظور قانونگذار از کلمه موجه در ذیل بند«ب» ماده ۶ قانون بیمه بیکاری مصوبه ۲۶/۶/۶۹ مجلس شورای اسلامی چیست؟

منظور ارائه مدارک و مستندات(پزشکی،محکومیت قضایی و…) است که از طریق مراجع حل اختلاف پس از رسیدگی مورد تایید قرار گیرد.


تشخیص بیکاری غیر ارادی جهت دریافت مقرری بیمه بیکاری بر عهده چه مرجعی می باشد؟

به استناد ماده «۴» قانون بیمه بیکاری و ماده «۳» ائین نامه اجرایی آن تشخیص بیکاری بدون میل و اراده و تاریخ وقوع بیکاری بعهده واحد تعاون، کار و رفاه اجتماعی گذاشته شده است. لیکن به منظور سهولت در امر رسیدگی به درخواست متقاضیان و برابر بند«۲»تفاهم نامه مشترک ۱۱۸۷۳۹ مورخ ۱/۱۲/۸۴ کمیته دو نفره تشخیص بیمه بیکاری در این راستا ایجاد شده است.


کارگران دائمی و یا اثنای قرارداد که در مراجع حل اختلاف طرح دعوی نموده اند و خواسته آنان مزایایی غیر از بازگشت بکار می باشد اما رای صادره به اخراج موجه و غیر ارادی انها اشاره دارد، ایا مشمول بیمه بیکاری می شوند؟

یکی از شرایط مهم برخورداری از مزایای بیمه بیکاری، موضوع غیرارادی بودن بیکاری متقاضی می باشد، بدیهی است که فرد اخراج شده در مرحله اول می بایست نسبت به بازگشت به کار و استمرار اشتغال خود اقدام نماید که با ارائه دادخواست قابل بررسی می باشد. از طرفی مراجع حل اختلاف صرفا خواسته های شاکی نفیا یا اثباتا اظهار نظر می نمایند. اشاره به اخراج موجه و غیر ارادی مستلزم ارائه طرح بازگشت بکار از سوی خواهان است. بنابراین در صورتی که مراجع مذکور کارگر را به کارگاه را به کارگاه اعاده بکار ننمایند می توانند به ماده ۱۶۵ و یا تبصره ماده ۱۵۸ قانون کار در خصوص علت قطع رابطه کاری وی اظهار نظر نمایند. لذا مشمول بیمه بیکاری نمی باشند.


متقاضی پس از قطعی شدن ارا مراجع حل اختلاف و ابلاغ اراء چند روز مهلت دارد تا جهت تشکیل پرونده بیمه بیکاری به واحد تعاون، کار و رفاه اجتماعی(واحد بیمه بیکاری) مراجعه نماید؟

این قبل افراد همانند سایر متقاضیان و برابر بند«ب» ماده ۶ قانون بیمه بیکاری، حداکثر ۳۰ روز فرصت دارند تا جهت تکمیل پرونده به واحد بیمه بیکاری مراجعه نمایند.


ایا کسانی که در شهرستانی غیر از شهرستان یا استان محل سکونت خود کار می کنند می توانند هنگام بیکاری در شهرستان محل سکونت خود درخواست بیمه بیکاری نمایند؟

به استناد ماده «۴» قانون بیمه بیکاری متقاضی می بایست در شهرستان محل کار خود درخواست بیمه بیکاری نمایند و در صورت برقراری می توانند پرونده بیمه بیکاری خود را به شهرستان محل سکونت خود انتقال دهد.


ایا شبعات تابعه تامین اجتماعی مجاز به حضور و غیاب مقرری بگیران می باشند؟

شبعات تامین اجتماعی در این خصوص مسئولیتی ندارد. به استناد تبصره«۲» ماده«۷» ائین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری، بیمه شده بیکار از تاریخ ارائه تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری امادگی خود را برای اشتغال بکار تخصصی و یا مشابه ان اعلام نموده است و موظف است در فاصله زمانهای معینی که توسط واحد کار و امور اجتماعی تعیین می گردد در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل حضور یافته و دفاتر مربوط را امضا نماید.


چنانچه کارگری که در کارهای غیر دائم کار می کرد است بیکار شود به استناد اراء مراجع حل اختلاف و یا مدارک و شواهد موجود ناشی از عدم نیار،اتمام کار، کاهش حجم کار و موارد مشابه ایا مشمول مقرری بیمه بیکاری خواهد بود یا خیر؟

با توجه به اینکه قانون صراحتا در این خصوص اشاره ای نکرده است، لذا به استناد ذیل بند«۱» تفاهم نامه منعقده در سال ۸۴ و مصوبه هیات وزیران در سنوات قبل، در موارد فوق الذکر کارگران مشمول بیمه بیکاری قرار نخواهند گرفت.


با توجه به اینکه تشخیص بیکاری غیر ارادی به عهده هیاتی متشکل از نماینده اداره تعاون،کار و رفاه اجتماعی و نماینده تامین اجتماعی می باشد در مواردی که تشخیص بیکاری غیر ارادی برای هیات محرز نباشد و ابهام وجود داشته باشد چه باید کرد؟

به استناد ماده «۳» ائین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری تشخیص بیکاری غیر ارادی برعهده واحد های تعاون،کارورفاه اجتماعی است و به استناد دستورالعمل اجرایی تفاهم نامه در صورت اختلاف نظر در هیات بررسی کننده بیمه بیکاری،نظر رئیس واحد تعاون،کارورفاه اجتماعی ملاک عمل خواهد بود. مشروط بر اینکه با قانون و تفاهم نامه مشترک دو دستگاه مغایر نباشد.


ایا کارگران شاغل در کارهای با ماهیت دائم که به دلیل تعطیلی کارگاه بیکار می شوندنیاز به رای هیئت تشخیص دارند؟

کارگرانی که دارای قرارداد مدت موقت باشند و تعطیلی کارگاه با اتمام قرارداد انها همزمان باشد این قبیل کارگران با ارائه قرارداد یکسال اخر به انضمام نامه عدم نیاز می توانند از مزایای بیمه بیکاری بهره مند گردند ولی چنانچه کارگری در اثنای قرارداد کار یا بدون قرارداد، با تعطیلی کارگاه مواجه شود، حتما باید موضوع را از طریق مراجع حل اختلاف قانون کار پیگیری نماید.


در صورت نقض نظر هیئت بررسی کننده بیمه بیکاری در یکی از شبعات دیوان عدالت اداری، ایا هیئت مذکور ملکف به تبعیت از مفاد دادنامه و ملزم به برقراری مقرری بیمه بیکاری متقاضی می باشد؟

در چنین مواردی مفاد دادنامه دیوان عدالت اداری لازم الاجرا می باشد.


مهلت کارگر متقاضی مقرری بیمه بیکاری پس از بیکاری برای بهره مندی از مزایای بیمه بیکاری چقدر است؟

مهلت قانونی به استناد بند«ب» ماده«۶» قانون بیمه بیکاری، ۳۰ روز از تاریخ وقوع بیکاری می باشد، البته مراجع پس از ۳۰ روز در صورت عذرموجه و تایید هیات حل اختلاف با ارائه مستندات کافی، تا ۳ ماه امکان پذیر می باشد.


چنانچه متقاضی مقرری بیمه بیکاری به نظر هیئت دو نفره اعتراض داشته باشد، مرجع رسیدگی به اعتراض،کمیته استانی است، حال اگر متقاضی معترض به رای کمیته استانی باشد مرجع بالاتر، از کمیته استانی چه مرجعی است؟

به استناد دستورالعمل اجرایی تفاهم نامه ۱۱۸۷۳۹ مورخ ۱/۱۲/۸۴ کمیته ستادی بالاترین مرجع رسیدگی در این خصوص می باشد.


ایا تصمیم هیات دو نفره بیمه بیکاری قابل اعتراض می باشد یا خیر؟

در صورت اعتراض متقاضی به ارا صادره کمیته دو نفره، موضوع از طریق کمیته هماهنگی استانی و کمیته ستادی قابل پیگیری خواهد بود.


چنانچه کارفرمایان از بیمه نمودن کارگران خوددداری نموده و کاگران نیز جهت رسیدگی به مراجع حل اختلاف مراجعه نمایند و پس از رسیدگی قانونی، مراجع به استناد ماده ۱۴۸ قانون کار به صدور رای در خصوص احراز سابقه کار اقدام نمایند و کارفرمرا مکلف به پرداخت حق بیمه ایام کارکرد شاکی می نماید، ایا این اراء در شبعات تامین اجتماعی به عنوان مدارک قانونی محسوب می گردد و ضمانت اجرایی دارد؟ ایا این افراد مشمول بیمه بیکاری می گردند؟

بلی، اراء حل اختلاف به عنوان یکی از مدارک مستند جهت احتساب سوابق بیمه شدگان محسوب می گردد و به استناد ماده ۱۴۸ قانون کار کارفرمایان مکلف اند بر اساس قانون تامین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران خود اقدام نمایند. همچنین ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی کارفرما را مسئول پرداخت حق بیمه سهم خود و بیمه شده به سازمان می داند و تاخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت ان رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در قبال بیمه شده نخواهد بود و اراء مراجع حل اختلاف قانون کار بعنوان مدارک قانونی محسوب شده و این افراد با دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون مشمول بیمه بیکاری خواهند بود.


منبع: کتاب مجموعه پرسش و پاسخ بیمه بیکاری – اداره کل حمایت از مشاغل و بیمه بیکاری وزارت کار