فصل۱: مبحث نماینده کارگر

فصل۱: مبحث نماینده کارگر


آیا منظور از نماینده کارگران در کمیته انضباط کار، مصرّح در ماده (۷) مقررات اصلاحی تعیین موارد قصور و نقض دستورالعمل ها و آیین نامه های انضباط کار در کارگاه ها، موضوع تبصره (۲)  ماده (۲۷) قانون کار، همان نماینده کارگران در کارگاه ها می باشد؟

مطابق ماده (۷) مقررات اصلاحی «تعیین موارد قصور و نقض دستورالعمل ها و آئین نامه های انضباط کار در کارگاه ها، موضوع تبصره (۲) ماده (۲۷) قانون کار» مرجع انتخاب نمایندگان کارگران در کمیته انضباط کار، تشکل کارگری کارگاه می باشد و مطابق تبصره این ماده در کارگاه هایی که فاقد تشکل کارگری باشند، «نماینده کارگران در کمیته انضباطی» به طور مستقیم با مشارکت اکثریت مطلق کارگران کارگاه انتخاب می شود. بدیهی است «نماینده کارگران در کمیته انضباطی» وقتی با رای مستقیم اکثریت کارگران انتخاب می گردد که در کارگاه تشکل کارگری اعم از نماینده کارگران وجود نداشته باشد. همان گونه که ملاحظه می گردد این تشابه لفظی به معنی انطباق و یکسان انگاشتن «نماینده کارگران در کمیته انضباط کار» با «نماینده کارگران» بعنوان یکی از تشکل های موضوع تبصره (۴) ماده (۱۳۱) قانون کار نیست.


آیا بازرس یک شرکت می تواند برای انتخابات نماینده کارگران کاندید و به عنوان نماینده کارگران آن شرکت انتخاب شود؟

به استناد بند (ی) ماده (۳) آیین نامه «چگونگی انتخاب، عملکرد، حدود وظایف و اختیارات نمایندگان کارگران در کارگاه ها» اعلام کاندیداتوری بازرس شرکت جهت انتخابات نماینده کارگران بلا مانع می باشد.


نماینده کارگر در شرکتهای پیمانکاری

از آن جایی که کارگران شاغل در سازمان اتوبوسرانی (از واحدهای تابعه شهرداری) به دو صورت کارگران مستقیم سازمان اتوبوسرانی و کارگران تحت نظر چند شرکت پیمانکاری مشغول فعالیت می باشند و اکثریت کارگران از سازمان اتوبوسرانی به شرکت های پیمانکاری انتقال یافته و با داشتن سوابق ممتد، با تغییر پیمانکار، تحت سرپرستی پیمانکار جدید ادامه کار می دهند، آیا تشکیل نماینده کارگران، بطور واحد و با حضور توأمان نیروهای پیمانکاری و نیروهای مستقیم زیرنظر سازمان اتوبوسرانی وجاهت قانونی دارد یا نه؟

باعنایت به تعریف کارگاه درماده (۴) قانون کار بعنوان « محلی که کارگر به درخواست کارفرما یا نماینده او در آنجا کار می کند» و ماده(۲) و (۳) قانون مذکور در تعریف کارگر و کارفرما، با توجه به این که پیمانکاری های طرف قرارداد با سازمان اتوبوسرانی که بخشی از کارگران در زیر مجموعه آنها قرار می گیرند، بعنوان کارفرمای کارگران مذکور محسوب می گردند و بعنوان واحد کارگاهی منفک و مستقل از سازمان اتوبوسرانی تلقی می شوند، لذاکارگران پیمانکارهای مذکور نمی توانند به همراه کارگران سازمان اتوبوسرانی در انتخاب نماینده کارگران شرکت نموده  و می بایست مستقلاّ نسبت به انتخاب نماینده کارگر اقدام نمایند.


نصاب لازم برای کاندیداهای نمایندگی

با توجه به اینکه در دستورالعمل مربوط به انتخاب نمایندگان کارگران در کارگاه ها به تعداد دفعات نصب آگهی داوطلبی اشاره نشده است، در صورتی که در یک شرکت، آگهی اعلام داوطلبی نماینده کارگران نصب شود و در موعد مقرر حد نصاب لازم داوطلبان ( حداقل دو نفر) به دست نیاید آیا می توان در صورت صلاحدید نسبت به نصب مجدد آگهی داوطلبی اقدام نمود؟

چنانچه با توجه به  تبصره (۲) ماده (۴)  «آئین نامه چگونگی انتخاب، عملکرد، حدود وظایف و اختیارات نمایندگان کارگران در کارگاه ها مصوب ۱۳/۳/۸۷ وزیر کار و اموراجتماعی» متعاقب نصب آگهی اعلام داوطلبی نمایندگی کارگران درواحد، هیچ فردی اعلام کاندیداتوری ننماید، واحد کار و امور اجتماعی با توجه به اینکه به وظیفه مقرر در آئین نامه عمل نموده، تکلیفی جهت نصب مجدد آگهی ندارد، لیکن با عنایت به سکوت آئین نامه در این خصوص، در صورت صلاحدید می توان نسبت به نصب مجدد آگهی داوطلبی اقدام نمود .


آگهی اعلام داوطلبی برای نمایندگی کارگران

در صورتی که آگهی اعلام داوطلبی نمایندگی کارگران در کارگاه برای نوبت دوم نصب گردد، آیا فردی که در زمان نصب اولین آگهی درخواست داوطلبی خود را به اداره کار و امور اجتماعی اعلام نموده، باید در زمان نصب آگهی دوم نیز مجدداً درخواست داوطلبی خود را ارایه نماید یا خیر؟

با توجه به مقررات «آئین نامه چگونگی انتخاب، عملکرد، حدود وظایف و اختیارات نمایندگان کارگران در کارگاه ها مصوب ۱۳/۳/۸۷ وزیر کار و اموراجتماعی» نصب آگهی برای اعلام داوطلبی نماینده کارگران در کارگاه یک مرحله ای می باشد. بنابراین در صورت آگهی مجدد اعلام داوطلبی در کارگاه، داوطلبینی که قبلاّ آمادگی خود را به واحد کار و اموراجتماعی تسلیم نموده اند، باید مجدداّ مراتب داوطلبی خود را کتباّ اعلام نمایند.


لغو اعتبار نماینده کارگران

شرایط و نحوه لغو اعتبارنامه نماینده کارگران در کارگاه توسط کارگران چگونه است؟

با عنایت به بند الف ماده ۱۶ آیین نامه «چگونگی انتخاب، عملکرد،حدود وظایف و اختیارات نمایندگان کارگران در کارگاه ها» چنانچه حداقل دو سوم کارگران واجد شرایط مقرر در ماده ۲ آیین نامه مذکور نسبت به نماینده کارگران واحد ذیربط، اظهار عدم اعتماد نمایند، اعتبار نامه نماینده واحد لغو می گردد.


با توجه به اینکه ۹۵ نفر از مجموع ۱۰۰ نفر از کارگران یک کارگاه، به نماینده خود در کارگاه رای عدم اعتماد داده اند، آیا در راستای بند(الف) ماده(۱۶) «آیین نامه چگونگی انتخاب، عملکرد، حدود وظایف و اختیارات نمایندگان کارگران در کارگاه ها» امکان لغو اعتبار نامه نماینده کارگران در کارگاه وجود دارد یا خیر؟

با استناد به بند (الف) ماده(۱۶) «آئین نامه چگونگی انتخاب، عملکرد، حدود وظایف و اختیارات نمایندگان کارگران در کارگاه ها مصوب ۱۳/۳/۸۷» و با توجه به درخواست ۹۵ نفر از کارگران کارگاه (از مجموع ۱۰۰ نفر) مبنی بر اظهار عدم اعتماد به نماینده کارگران واحد مذکور، اعتبارنامه نماینده کارگران لغو می گردد.


 استعفای اعضای مجمع نمایندگان استان

تعداد اعضای مجمع نمایندگان کارگران استانی با توجه به انصراف برخی نمایندگان کارگر یا پایان اعتبار دوره نمایندگی کارگران در کارگاه ها  و یا تعطیلی برخی کارگاه های دیگر از ۱۱ عضو به ۵ عضو تقلیل یافته است. با توجه به اینکه اعضای علی البدل نیز بدلایل فوق الذکر خارج گردیده اند، آیا مجمع استانی امکان ادامه فعالیت را دارد یا می بایست انتخاب تکمیلی برگزار گردد؟

چنانچه تعداد باقی مانده اعضای هیات مدیره مجمع نمایندگان کارگران استانی جهت رسمیت جلسات هیات مدیره کفایت کند ، ادامه فعالیت مجمع بلامانع و همچنین برگزاری انتخابات تکمیلی نیز جهت انتخاب اعضای مورد نیاز فاقد اشکال می باشد .


منبع:مجموعه پرسش ها و پاسخ ها در زمینه تشکل های کارگری وکارفرمایی- محسن صابری